377 Milyar Dolarlık “Sıcak” Tehlike

sıcak para stoku

Yabancı şirketler Türkiye’de yatırım yaparak, yabancı fonlar Türkiye’nin kaliteli şirketlerini satın alarak, bankalar yurtdışından kredi bularak vesaire ülkemizin döviz cinsinden sıcak para ihtiyacını karşılıyor. Ancak gelen paraların yabancıya ait olduğu gerçeği, bir gün geri giderse sorusunu akıllara getiriyor. Türkiye’de özel ve kamu dış borcunun da sürekli arttığını hesaba katarsanız risk daha da büyüyor.

Merkez bankası’na göre, yabancıların Türkiye’deki yatırımları ve alınan dış krediler gibi uluslararası yükümlülüklerin dış varlıklarla karşılanamayan kısmını ifade eden ‘uluslararası yatırım pozisyonu açığı’, 2012 yılı Temmuz ayında geçen yılın sonuna göre yüzde 16.9 oranında, 54 milyar 656 milyon dolar tutarında artışla 377 milyar 267 milyon dolara yükseldi. 2012 Temmuz sonu itibarıyla, Türkiye’nin yurtdışı varlıkları 2011 yıl sonuna göre yüzde 7.3 oranında, 12 milyar 957 milyon dolar tutarında artışla 190 milyar 822 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Türkiye’nin yükümlülükleri ise yüzde 13.5 oranında, 67 milyar 613 milyon dolar tutarında artışla 568.1 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Temmuz 2012 sonu itibarıyla, portföy yatırımları 2011 sonuna göre 31.9 milyar dolar artış gösterdi. Yurtdışı yerleşiklerin hisse senedi stoku 2011 yılı sonuna göre yüzde 38 oranında artışla 54 milyar dolar olurken, borç senetleri alt kalemleri olan yurtdışı yerleşiklerin mülkiyetindeki DİBS (Devlet İç Borçlanma Senedi) stoku yüzde 37.3 oranında artışla 51.5 milyar dolar, Hazine’nin tahvil stoku (yurtiçi yerleşiklerce alınan tahvil stoku düşüldükten sonra) ise yüzde 2.3 oranında artış ile 29.2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Döviz Hesapları Büyüyor.

Ekonomik görünümden rahatsız olan vatandaşlar ise döviz hesaplarını büyütürken, TL cinsinden mevduat hesabı açmıyorlar. Yurtiçi döviz hesapları 31 Ağustos-7 Eylül haftasında 334 milyon dolar artışla 111 milyar 183 milyon dolar düzeyine çıktı. Merkez Bankası’nın haftalık bültenine göre, 7 Eylül’de 111 milyar 183 milyon dolar düzeyinde gerçekleşen yurt içi yerleşiklere ait döviz hesaplarının 2 milyar 629 milyon dolarını bankalararası, 108 milyar 553 milyon dolarını da kişilere ait hesaplar oluşturdu. Bankalararası hesaplar geçen haftaya göre 365 milyon dolar azalırken, kişilere ait hesaplar 699 milyon dolar artış gösterdi.
Bankalardaki toplam döviz hesabı 31 Ağustos-7 Eylül haftasında 442 milyon dolar artarak 124 milyar 763 milyon dolar düzeyine çıktı. Toplam döviz hesabının 111 milyar 183 milyon dolarla en büyük bölümünü yurt içi yerleşiklere ait hesaplar oluştururken, yurt dışında yaşayan yurttaşların Merkez Bankası nezdinde açtırdıkları kredi mektuplu döviz tevdiat hesapları ile süper döviz hesaplarının toplam tutarı 74 milyon dolar azalarak 7 milyar 481 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Yurtdışı yerleşiklerin Türk bankacılık sistemindeki döviz hesapları da 7 Eylül itibarıyla 88 milyon dolar artışla 13 milyar 580 milyon dolar oldu. Yurtiçi döviz hesabı 4 Şubat 2011’de 97 milyar 646 milyon dolardı.